Kök var! Ne kökü? Meyan kökü.
Asaf
Halet Çelebi
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
MEYAN KÖKÜNÜN BESİN DEĞERİ TABLOSU | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Suruç ovasında 70 li yıllara kadar meyan kökü toplama merkezleri olduğu, burada kökü alan tüccarın, kökleri o zamanın İzmir’ine, yani meyan kökü fabrikasına götürdüğü bilinmektedir. Son üç kuşaktır, Suriye den G.Antep e göç eden bir şahsın da, bu fabrikalardan birini kurduğunu hatırlatmakta yarar var. 70 li yıllarından itibaren traktörün tam anlamıyla Suruç Ovası’na girmesiyle hemen hemen ovanın tüm arazilerinin ekime hazırlanması, neredeyse bu bitkinin sonunu getirdi. Bu arada ovanın giderek yok olmasına neden olan suların çekilmesini de unutmamak gerekir. Bu bitkinin yaygın olduğu dönemde, herhangi bir tarlada, süs bitkisinden başka bir şey görülmezdi!. Süs’ün her yeri kaplamasından dolayı ova sakinleri tarafından Suruç Ovası’na ‘Pirsus’ adı verilmiştir. Günlük tüketimine göz attığımızda, çok nadide bir içecek olup ve halk arasında da epeyce sevildiğine şahit oluyoruz. Sulak yerlerin bitkisi olan meyan kökünden elde edilen meyan balı ve eklenen suyla oluşturulan meyan şerbeti… Suni meşrubatlar gelmeden önce; halkın sıhhatli bir şekilde serinlediği ayrandan sonra ikinci içecekti.. Hiçbir katkı maddesinin yer almadığı bu içecek, gerek tadı ve gerek verdiği sıhhat ile binlerce yıldır yöre insanının, en saf ve temiz içeceklerinin başında geliyordu. Günümüzde her şeyin doğallığını yitirdiği bu zaman da, her şeyin suni olanı mevcutken; bu içeceğin (aşırıya kaçılmadıkça), bilinen hiçbir zararı da bulunmamaktadır. Binlerce yıldır çeşitli hastalıkların tedavisinde insanlara hizmet eden bitkiler, günümüzde dahi yaygın kullanımı sürdürmektedir. Halk ilaçlarının kökeni olarak kabul edilen bu yaklaşım, bugünkü bitkilerin kullanımı binlerce yıllık deneyimin sonucu olduğunu gösterir. i.ö 450 yıllarında yaşayan Herodot dan elde edilen bilgilere göre, eski mısırlılar bugünkü bitkilerin en az üçte birini tanıyıp, çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanıyorlardı. Precelsus’un binlerce yıl önce “Tüm dağlar tepeler ve otlaklar birer eczanedir” sözünü söylemesi, var olan zenginliğe bir göndermedir sadece… 19 yy. Mezopotamya’sında yapılan kazılarda elde edilen i.ö 3000 yıllarında yazılmış belgelerde ‘meyan kökü’ gibi bitkilerin varlığına rastlanmaktadır. Bu bitkinin en önemli özelliği olan şifalı yanına değinirsek, neredeyse bal kadar faydalı diyebileceğimiz yararları mevcuttur. Mide ve bağırsak hastalıklarına karşı yıllarca yerli halk fayda görmüş, aynı zamanda; balgam söktürücü, mukoza koruyucu, kramp çözücü, ağız yaraları iyileştirici, karaciğeri arındırıcı, yorgunluk giderici gibi daha bir sürü sayamadığımız faydası bulunmaktadır. Sadece tıp alanında değil, kozmetik ve metal endüstrisinde yaygın kullanım alanları bulunmaktadır.
Yılların yorgunluğu gözlerinde okunan eski kuşak temsilcileri, şifa
niyetiyle gezmedik yer bırakmayıp ve üstelik şifa bulamayınca,
meyan şerbetiyle bulduğu sıhhat hakkında, yüzlerce hikaye
sıralamaktadır. Biraz abartı da içeren hikayeler, bu bitkinin halk
arasındaki mevcut şifai gücünü, neredeyse iki katına çıkartmıştır.
Kökü derinlerde olan kadim halkların, tarihi bilincinde mutlaka bir
bitkinin efsanesi vardır.. Nasıl Kızılderililerde ‘tütün’,
Çinlilerde ‘çay’, İnkalarda ‘koka’ ise Suruç ovasının miti de
‘meyan’ bitkisidir.
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Yağ
Karbonlar
Protein
Alkol
|
Ana sayfa Meyan haberleri |
|